آبیاری قطره ای یکی از روش های مطرح در سیستم آبیاری تحت فشار در دنیا می باشد که علاوه بر مزایای زیاد و عالی در مصرف آب و رشد و نموء گیاهان دچار ایراداتی هم می باشد.
کشور ما دارای آب و هوای خشک، باد های خشک و گرم و شوری آب و خاک می باشد و نقاط ضعف آبیاری قطره ای در این موارد بیشتر به چشم می آید.
پس برای بهره بری بیشتر و بالا رفتن راندمان رشد گیاهان بهترین روش آبیاری استفاده از کپسول های آبیاری زیر سطحی می باشد.
این محصول را می توانید برای گیاهان و درختان بین 1 الی 20 سال استفاده نمایید و به نسبت سن درخت تعداد کپسول نیز افزایش می یابد.
بخش های یک کپسول آبیاری
این محصول از 3 بخش تولید می شود:
1.مخزن: مخزن قیف مانند که درپوش محصول در بالای آن قرار می گیرد و محل قرار دادن قطره چکان و لوله قطره ای می باشد و آب در این قسمت جمع و به سایز قسمت های دیگر می رسد.
2.درپوش: پس از عبور لوله از مخزن درپوش روی آن قرار می گیرد و مانع وارد شدن خاک و آشغال به داخل کپسوول می شود.
3.نازل: نازل کپسول که از یک لوله عمودی شکل به قطر 2 سانتیمتر و ارتفاع 30 سانتی متر و شیار هایی برای خارج شدن منظم آب و رساندن دقیق آب به ریشه گیاه می باشد.
کپسول آبیاری زیر سطحی
نحوه نصب کپسول آبیاری
در محلی که کپسول باید نصب گردد یک حفره به عمق 35 الی 40 سانت و عرض حدود 10 سانت حفر نمایید کپسول آبیاری که داخل مخزن آن پر از پرلیت می باشد را در حفره قرار می دهید.
اطراف حفره و کنار کپسول را که در داخل قرار گرفته است را پر از شن نخودی نمایید تا آب بصورت منظم و یکنواخت به تمامی ریشه های گیاه برسد.
بعد از این عمل قطره چکان را که بر روی لوله قطره ای نصب گردیده بر روی نازل کپسول قرار می دهیم و درپوش کپسول را می گذاریم تا ابیاری انجام گردد.
استفاده از شن نخودی در نصب کپسول با ایجاد فضای باز کم موجب عدم حرکت ریشه گیاه به روزنه های کپسول و گیر کردن محصول می شود.
آبیاری زیر سطحی
مزایا استفاده از کپسول زیر سطحی
1.زمان آبیاری را به حداقل می رساند مخصوصا در ماه های گرم سال
2.از تجمع آب بر روی خاک جلوگیری می کند
3.از تجمع نمک و شوری خاک و قلیایی نمودن خاک جلوگیری می نماید
4.اجازه می دهد آب های شور در آبیاری قطره ای استفاده شود
تانک تزریق کود یکی از محصولات با اهمیت در سیستم آبیاری تحت فشار می باشد که وظیفه انتقال کود و مواد آلی مورد نیاز گیاه را به مدار سیستم آبیاری برساند.
توضیع و پخش درست مواد مورد نیاز گیاه در کل مراحل رشد و باربری گیاه یکی از اصلی ترین وظایف ایستگاه مرکزی سیستم آبیاری تحت فشار می باشد و این محصول می تواند از رسوب گذاری آب در نازل های قطره ای و لوله های دریپر دار جلوگیری کند.
موادی که در آب وجود دارد باعث گرفتگی قطره چکان ها و نوار های آبیاری و… می شود و با وارد کردن محلول به تانک کود و ارسال این مواد از طریق لوله های لترال اصلی و فرعی می توانید از رسوب گرفتن و هزینه های پیش آمده زیاد جلوگیری نمایید.
هر سایز این محصول بنا به موقعیت زمین، نوع کشت و سیستم آبیاری تحت فشار می تواند متغیر باشد پس قبل از سفارش دادن این محصول حتما با مشاوران سیستم های آبیاری در تماس باشد.
ایستگاه فیلتراسیون
وظیفه اصلی تانک کود
1.آماده سازی و نگهداری مواد مورد نیاز گیاه
2.انتقال مواد آلی و کود و انتقال آنها در صورت لزوم به گیاهان
3.رفع انسداد نازل ها و قطره چکان ها با استفاده از مواد شیمیایی
4.تزریق سموم برای از بین بردن آفات گیاهان
مزایا استفاده از تانک کود
1.تزریق و توضیع حجم مشخص شده از مواد به سیستم آبیاری
2.انتقال کود و مواد غذایی محاسبه شده در کمترین زمان
3.از هدر رفت کود و مواد دیگر جلوگیری می کند و مواد مورد نیاز را به گیاه می رساند
4.قابلیت حل شوندگی کود های جامد در منبع و توزیع آنها در مسیر
5.جداسازی ذرات ریز و درشت و غیر قابل حل در سیستم به وسیله شستشوی معکوس در فیلتر ها
6.بهره برداری آسان و هزینه های اولیه پایین در نصب و نگهداری
7. به حداقل رساندن نیروی کارگری در زمین های کشاورزی
تانک کود
مشخصات فنی تانک کود
تانک کود را می توان به دو روش مورد استفاده قرار داد:
1.سیکل بسته 2.سیکل باز
در روش سیکل بسته با اختلاف فشاری که بین خروجی و ورودی تانک ایجاد می شود می توانید مواد و کود را به سیستم آبیاری برسانید و در این حالت فشار داخلی تانک برابری می کند با فشار موجود در ایستگاه طراحی شده می باشد.
با استفاده از یک شیر فلکه که بهتر است پلیمری نباشد ما بین ورودی و خروجی قرار می گیردتا اختلاف ورودی و خروجی تانک را کنترل نمایید و با این روش می توانید اختلاف فشار تانک را کنترل نمایید.
در سیکل باز با استفاده از محصولاتی مانند انژکتور (ونتئری) که در جهت و امتداد لوله اصلی نصب می شود اختلاف فشار لازم برای تزریق کود ایجاد می شود.
با این روش مواد آلی و یا مواد شیمیایی مانند کود سم را که قبلا آماده شده را می توانید به راحتی از لوله های اصلی به نازل های ابیاری و گیاهان خود برسانید.
در موارد دیگر می توانید یک پمپ تزریق کوک استفاده نمایید تا موادی که لازمه رشد گیاه است به شبکه آبیاری وارد نمایید.
مشخصات فنی تانک کود
ونتوری تزریق کود چیست؟
ونتوری تزریق کود یا انژکتور تزریق کود وسیله ای می باشد که کود یا انواع مواد مغذی برای رشد گیاه و یا دفع آفات را به سیستم آبیاری تزریق می کند.
از آن جا که این انژکتور، تکنولوژی ونتوری را برای تزریق کود بکار می گیرد، به آن ونتوری تزریق کود هم می گویند.
طرز کار انژکتور تزریق کود
طرز کار این محصول به این گونه است که با اختلاف فشار هیدرولیکی نقاط ورودی و خروجی ونتوری و تنظیم فشار آب توسط شیر، کار می کند.
ونتوری تزریق کود بر پایه مویینگی (CAPILLARY ACTION) عمل می کند.
مویینگی، پدیده ای فیزیکی و ناشی از نیروهای چسبندگی سطحی مایعات است که سبب می شود مایع از درون خاک و از طریق ریشه و ساقه بالا بیاید و به همه اجزا گیاه مانند شاخه و برگ گیاه برسد.
این امر به واسته قوی تر بودن نیروی چسبندگی میان لوله با قطر بسیار کم و مولکول های آب نسبت به نیروی پیوستگی مولکول های آب، عمل می کند.
استفاده از ساکشن تزرق کود باعث می شود که دستگاه به انرزی های بیرونی مانند: برق، باتری و یا لوازم مکانیکی یا هر نوع انرژی دیگر نیاز نداشته باشد.
نحوه کار ونتوری
کاربرد های انژکتور تزریق کود
1.تنظیم PH آب سیستم آبیاری
2.تصفیه آب سیستم آبیاری
3.تزریق مواد مغذی مورد نیاز گیاهان برای رشد بهتر در تمامی مراحل رشد
4.تزریق سموم و آفت کش ها مانند: علف کش ها و قارچ کش ها
5.شستشو و رفع گرفتگی لوله ها با تزریق مواد اصلاحی مانند: کات کبود
6.شستشو و رفع انسداد قطره چکان ها در مدار سیستم آبیاری
مزایای انژکتور تزریق کود
1.ساخته شده از موادپلی اتیلن و پلی پروپیلن مقاوم در برابر خوردگی و ساییدگی
2.کم مصرف بودن دستگاه به سبب عدم استفاده از برق و نیروهای دیگر
3.هزینه بسیار پایین نسبت به نمونه های دریگر برای تزریق مواد به سیستم آبیاری
4.یک نواختی توزیع مواد و سموم در مدار سیستم آبیاری
5.مقاوم در برابر اسید و مواد شیمیایی
6.مناسب برای انواع سیستم های آبیاری
7.نصب و راه اندازی آسان
8.نگهداری آسان و ساده
نحوه کار انژکتور-ونتوری
لنژکتور با سه روش قابل نصب می باشد:
1.نصب انژکتور در خطوط اصلی
این روش در مواردی که حجم جریان در سیستم کم باشد و یا کاهش فشار مشکلی ایجاد نکند، استفاده می گردد.
نحوه عملکرد ونتوری
2.نصب انژکتور با شیر کنترل گلوگاهی (نصب موازی)
در این روش انژکتور یا ساکشن تزریق کود بعد از پمپ نصب می گردد و در مسیر لوله اصلی ورودی و خروجی انژکتور شیر فلکه ای برای کنترل دبی قرار می گیرد.
با این روش اختلاف فشار مورد نیاز را می توان با شیر فلکه ای که قرار گرفته است کنترل نمود.
این دوش یکی از پر کاربرد ترین روش های نصب انژکتور می باشد.
در این روش می توان ورودی ونتوری را بعد از فیلتر شن و خروجی را بعد از فیلتر توری یا دیسکی نصب کنید تا اختلاف فشار بین خروجی و ورودی را کنترل نمایید.
نحوه عملکرد ونتوری
3.نصب انزکتور تزریق کود با پمپ آب
افت فشار در سیستم های لوله کشی برای فعال کردن ونتوری ناکافی و یا نامطلوب است.
بوستر پمپ فشار اضافی برای فعال کردن ونتوری و جلوگیری از افت فشار سیستم را ایجاد می نماید و همچنین باید یک شیر قبل از گذرگاه وجود نصب شود.
اتصالات پلی اتیلن از جمله تجهیزاتی هستند که در خطوط لوله کشی و تاسیسات برای تغییر زاویه مسیر جریان سیال وتنظیم میزان دبی و اتصال لوله ها به یکدیگر می باشند.
این محصول در صنایع مختلف مثل آبرسانی، آبیاری و حتی نفت و گاز کاربرد دارند.
قابلیت اتصال سریع و آسان محصولات پلی اتیلن از جمله دلایلی است که این محصول بسیار رواج پیدا کرده است.
این اتصالات به دلیل مقاومت بالا در مقابل بسیاری از اسید ها، باز ها و نمک ها و دارا بودن استاندارد آب شرب برای مصارف انسانی، هزینه پایین، کیفیت بالا، عمر بسیار طولانی جایگزین بسیار مناسبی برای سایر انواع اتصالات هستند.
اتصالات مشکی رنگ مانند لوله ها از مواد اولیه پلی اتیلن یا زاویه و سایز های مختلف تولید و عرضه می شود.
این اتصالات می توانند با روش های مختلفی از جمله تزریق یا استفاده از ورق پلی اتیلن ضخیم با برش و تراش کاری تولید شودند.
برای ساخت اتصالات پلی اتیلن، هر یک از این روش ها دارای مزایا و معایبی می باشند.
لوله های پلی اتیلن با توجه به نیازشان در پروژه ها و کاربرد های مختلف به وسله اتصالات پلی اتیلن گوناگون (پیچی – جوشی و الکتروفیوژن) متصل می شوند.
به طور مثال جهت پروژه های آبرسانی از اتصالات پیچی با فشار 10 اتمسفر و در پروژه های گاز رسانی از اتصالات الکتروفیوژن استفاده می شود.
اتصالات الکتروفیوژن
اتصالات پیچی پلی اتیلن
از اتصالات پیچی برای اتصال مستقیم لوله ها یا بخش های از لوله جهت تغییر زاویه با اندازه های مختلف برای تنظیم یا اندازه گیری جریان سیالات استفاده می شود.
این اتصالات در اشکل مختلف بصورت زانو، سه راهی، نری و مادگی تولید می شوند و قابلیت کار در فشار های بالاتر از 10 اتمسفر را دارا می باشند.
این قطعات برای تمام لوله های پلی اتیلن با قطر خارجی 20 الی 125 میلیمتر و در پروژ ه های انتقال آب و آبرسانی و کشاورزی (سیستم های آبیاری تحت فشار) استفاده می شوند.
نصب اتصالات پلی اتیلن پیچی بدون نیاز به دستگاه جوش و بدون نیاز به برق امکان پذیر می باشند و در صورت خرابی عوض می گردند.
مهمترین ویژگی که سبب متمایز شدن اتصالات پیچی از اتصال جوشی می شود قابلیت چند بار مصرفی این محصولات می باشد.
اتصالات پلی اتیلن
اتصالات جوشی پلی اتیلن
اتصالات جوشی از پرکاربد ترین و محبوب ترین اتصالاتی می باشند که نقش مهمی را در لوله کشی ها انجام می دهد.
اتصالات جوشی در سایز ها و اندازه های گوناگون ساخته شده و همچنین در پروژه های آبرسانی،کشاورزی، فاضلابی مورد استفاده می باشند.
این قطعات با استحکام بالا و با صرفه بودن قیمت تمام شده و اجرا آسان نسبت به اتصالات فلزی و چدنی را دارا می باشند.
اتصالات جوشی به وسیله دستگاهای تزریق و قالب های مخصوص ساخته و تولید می گردند.
در تمام پروژه ها و خطوط اتصال می توانید از ابعاد و سایز ها مختلف این محصول استفاده کنید
بطور کل در قسمت هایی همچون لوله ها انتقال فاضلاب، لوله های آبرسانی، سیستم های آتش نشانی استفاده نمود.
فاضلاب خانگی عموما شامل موادی همچون شوینده های بهداشتی و ترکیب آن با مواد دیگری مانند اسید ها و روغن ها مورد استفاده برای بخش های مختلف ساختمان می باشد.
خوشبختانه این محصول مقاومت شیمیایی بالایی دارند و از ترکیب پذیری با مواد شیمیایی در امان هستند.
لوله های پلی اتیلنیکی از پرکاربرد ترین لوله های مورد استفاده در همه زمینه های انتقال آب، مایعات، سیالات و گاز می باشد.
اولین نیاز کشاورز در آبیاری قطره ای و بارانی لوله های پلی اتیلن می باشد. از لوله های 16 میلیمتری تا لوله های سایزهای بالا از مواد پلی اتیلن سخت تولید می شود و در آبیاری و آبرسانی کاربرد دارد.
همچنین در صنعت آب و فاضلاب نیز این محصول یکی از پرکاربرد ترین لوله ها در انتقال آب آشامیدنی به شهر ها و روستا های کشور می باشند.
اما نوع دیگری از لوله های پلی اتیلن در بازار موجود است که تحت عنوان لوله پلی اتیلن درجه 2 یا غیر استاندارد شناخته می شودند، که از مواد پلی اتیلن گرانول شده بازیافتی تولید می شود.
کاربرد خاص این لوله ها استفاده جهت پوشش کابل های برق و مخابراتی و قلاف های شیر خودکار پلیمری و قلاف لوله کشی ساختمان استفاده می گردد.
لوله پلی اتیلن
کاربرد لولههای پلیاتیلن چیست؟
لوله های پلیاتیلن در اندازه های مختلف و قطرهای متفاوتی در فشارهای ۴ تا ۲۵ اتمسفر تولید میشوند.
این لوله ها از قطر شش میلیمتر تا بیش از دو متر ساخته میشوند و بنابراین بسته به نوع زمین حجم آب و فشار آب از سایز و فشار مفید استفاده می نماییند.
ویژگی های خاص لوله های پلی اتیلن باعث شده تا در انتقال خطوط لوله های آبرسانی و گازرسانی استفاده نمایند.
از لوله های پلی اتیلن در انتقال آب، فاضلاب، و گاز و شبکههای توزیع خطوط انتقال آب تحت فشار قابل استفاده می باشد.
لوله های پلی اتیلن علاوه بر نام علمی یشان دارای نام تجاری هستند که در بازار بورس با نام تجاری عرضه میشوند.
لوله های پلی اتیلن که از مواد پلی اتیلن سخت تولید می شود یکی از پر مصرف ترین لوله ها در زمینه آبیاری و آبرسانی می باشد.
این لوله ها با مقاومت بالایی که دارند نسبت به لوله های پلیمری دیگر یکی از لوله های پلیمری در فروش می باشد.
لوله پلی اتیلن
مزایای استفاده از لوله های پلی اتیلن
چند نمونه از مزایای استفاده از لوله های پلی اتیلن را با هم بررسی می نماییم.
1.مقاومت در برابر خوردگي، ساییدگی و ضربه
2.مقاومت در برابر پوسيدگي و سايش
3.دارای انعطاف پذیری بالا
4.قابلیت جمع شوندگی و باز شوندگی
5.سبکی محصول نسبت به نمونه های آهنی
6.مقاومت بالا در برابر زمين لرزه ها و رانش های زمين
7.قابليت اتصال آب بند، بدون نشتي و روزنه
8.مقاومت بالا در برابر اشعه مستقیم خورشيد
9.دارا بودن خصوصيات هيدروليكي بسيار عالی
10.هزینه اندک تعمیر و نگهداری
لوله پلی اتیلن
1-مقاومت در برابر خوردگي، ساییدگی و ضربه
اين خصوصيت در واقع مهمترين عامل استفاده از لوله های پلی اتیلن ميباشد به همین دلیل در تمامی صنایع های پتروشیمی و صنایع های دیگر می توان به راحتی از لوله های پلی اتیلن استفاده نمود و نسبت به لوله های آهنی و پلیمری دیگر مقاومت بالاتری در برابر خوردگی و ساییدگی را دارا می باشد.
یکی از مصارف این لوله ها در انتقال خطوط گاز می باشد که خط انتقال لوله های گاز بسیار پر فشار می باشد و با کوچک ترین موردی نشتی پیدا می کند بنابراین لوله های پلی اتیلن یکی از بهترین لوله ها در خطوط انتقال گاز می باشد که ساییدگی بسیار پایین و مقاومت بالا را در برابر ضربه را دارند.
2.مقاومت در برابر پوسيدگي و سايش
اين خصوصیت به همراه خصوصيت قبلي عامل افزايش قابل توجه عمر مفيد اين لوله ها نسبت به لوله هاي ديگر ميباشد.
این لوله ها را در خطوط انتقال آب مورد استفاده قرار می دهند چون نه پوسیدگی دارند و نه سایش و خرابی مورد توجه این لوله ها قرار می گیرد.
3.دارای انعطاف پذیری بالا
اين خاصيت یکی از مهم ترین مزایای لوله های می باشد که سهولت نصب اين محصول و عدم نياز به استفاده از اتصالات كمتری ميشود.
شعاع انعطاف پذیری لوله های پلی اتیلن 22 برابر قطر خارجی این محصول می باشد البته شایان ذکر است که این فرمول در لوله های سایز بزرگ جواب نمی دهد.
4.قابلیت جمع شوندگی و باز شوندگی
این محصول در سایز های کوچک از سایز 6 میلیمتر الی 110 میلیمتر بصورت رول یا توپ عرضه و تولید می شود که می توان این محصول را به راحتی در طول مسیر انتقال خطوط لوله کشی مورد استفاده قرار داد.
در زمینه لوله کشی سیستم های آبیاری در بعضی از مزارع بعد از دوره آبیاری می توان این لوله ها را به راحتی جمع کرد و به محلی مناسب انتقال داد.
لوله پلی اتیلن
5.سبکی محصول نسبت به نمونه های آهنی
اين لوله ها نسبت به لوله هاي آهنی، چدنی و فولادي داراي وزن كمتري می باشد، در نتيجه حمل و نقل و انبار نمودن آنها آسان تر بوده و با هزينه كمتري صورت می گیرد.
6.مقاومت بالا در برابر زمين لرزه ها و رانش های زمين
با توجه به ميزان ضريب كشش بالا در مواد اولیه این لوله ها و استحكام كافي در برابر فشار ضربهاي، لوله هاي پلي اتيلن بهترين مقاومت را در برابر تکان های افقی و عمودی زمین در برابر زمين لرزه و جابجايي لايه هاي خاك را دارا می باشند.
7.قابليت اتصال آب بند، بدون نشتي و روزنه
در سایز های کوچک اتصال این محصول بصورت فیتینگ می باشد که اتصال دارای بخش های کمی می باشد و می توان با اطلاعات کافی اتصال را به لوله آب بند نمود.
در سایز های بزرگ برای اتصال این محصول یا تغییر مسیر استفاده از جوش لب به لب يا الكتروفيوژن اين اتصال بسیار قوي به وسيله جوشكاري يا اتصال از طريق فلنج و حاصل میگردد.
8.مقاومت بالا در برابر اشعه مستقیم خورشيد
در هنگام تولید این لوله ها در مواد اولیه این محصول مقداری آنتی یو وی به مواد اولیه اضافه می شود و این عمر باعث می شود تا این محصول در برابر اشعه فرا بنفش خورشید مقاومت بالایی پیدا کند و زیر نور خورشید از بین نرود.
9.دارا بودن خصوصيات هيدروليكي بسيار عالی
به علت سطح داخلي كاملا صيقلي، اين لوله ها در مقايسه با لوله هاي ديگر از افت اصطحكاكي بسيار كمتري برخوردار می باشد.
در نتيجه در بسياري اوقات براي عبور دادن دبي مشخصي از سيالات، در مقايسه با ساير انواع لوله ها خصوصا وقتي طول خط لوله زياد می باشد.
10.هزینه اندک تعمیر و نگهداری
به دليل خصوصيات مناسب لوله هاي پلي اتيلن، معمولا اين لوله ها در يك بازه زماني طولاني نياز به تعمير ندارند و در صورت نياز به تعمير، اين كار با هزينه پايين امكان پذير خواهد می باشد.
اين در حالي است كه تعمير لوله- هاي فولادي با مشكلاتي همراه بوده ( و بالطبع با هزينه بالايي انجام مي شود).
طبقه بندي براي لوله هاي مناسب در سیستم آبیاري قطره اي بر اساس موارد زیر انجام می شود:
شکل 1 – نمایش یک مزرعه تحت پوشش آبیاري قطره اي بدین معنی که لوله هاي جانبی مورد استفاده بر اساس نوع مصرف و مقدار فشار آب بنا به مقدار زمین زیر کشت و همچنین نوع محصول تعیین می گردد.
بدین ترتیب از انواع لوله هاي با قطر کم یا زیاد و فشار بالا یا فشار پایین همچنین استفاده از پلی اتیلن سبک یا سنگین بر حسب کاربردهاي مختلف بهره گرفته می شود.
بنابراین طبقه بندي لوله ها بر اساس فشار قابل تحمل لوله و جنس آن انجام می گردد.
آبیاری قطره ای
انواع آرایش قطره چکان ها و سطح خیس شده:
1. آرایش مستقیم یک ردیفه:
در این نوع استقرار براي هر ردیف کاشت یک ردیف لوله فرعی اختصاص یافته و قطره چکان هابا فواصل ( معمولاً مساوي ) روي آن قرار می گیرند و حاصل کار ایجاد یک نوار مرطوب ( نسبتاً همگن ) در طول ردیف کشت خواهد بود.
این روش آرایش همانطور که در شکل 2 نشان داده شده است یک آرایش ساده اي است که کار گذاري آن براحتی انجام می گیرد.
مخصوصاً اگر از قطره چکان هاي داخل لوله هاي فرعی قطره چکانی استفاده شود، می توان آن را به راحتی نصب و به سهولت جمع آوري نمود که بطور کلی این آرایش در کشت هاي ردیفی گیاهان یکساله که در آن نیاز به ایجاد نوار مرطوب در طول ردیف کشت است مناسب و قابل توصیه می باشد.
2. آرایش مستقیم دو ردیفی:
این آرایش در باغات میوه مسن ، مخصوصاً موقعی که نوع درختان کشت شده داراي ریشه هاي توسعه یافته و پراکنده اي است توصیه می گردد.
در این روش آرایش قطره چکان چنان که مشاهده می گردد از دو ردیف لوله فرعی و در دو طرف ردیف کاشت استفاده می شود.
آبیاری قطره ای
3. آرایش قطره چکان ها بصورت زیگزا:
در این نوع آرایش مطابق با شکل براي هر ردیف یک عدد لوله فرعی قرار داده می شود ولی در کنار درخت، لوله دور زده و به میسر خود ادامه می دهد و قطره چکان ها معمولاً فقط در اطراف درخت استقرار می یابد.
این نوع استقرار بدلیل مشکلاتی که در نصب و همچنین جمع آوري و نگهداري لوله هاي فرعی ایجاد می نماید کمتر از سایر روش ها کاربرد دارد.
4. آرایش قطره چکان هاي چند شاخه اي:
در این آرایش براي هر ردیف از کاشت درختان فقط یک لوله فرعی بکار می رود ولی بجاي استفاده از قطره چکان ساده ( با یک خروجی آب ) از قطره چکان با چندین خروجی آب استفاده می شود.
در مقایسه با استقرار لوله فرعی دو ردیفه این آرایش ارزانتر می باشد ولی اشکال عمده آن ثابت کردن نقاط ریزش و مشکل بودن نصب، جمع آوري و نگهداري این نوع آرایش است.
5. آرایش قطره چکان ها بصورت حلقوي:
این نوع آرایش بسیار شبیه به سیستم آرایش یک ردیفه است یعنی براي هر ردیف کاشت مطابق شکل یک لوله فرعی بکار میرود ولی نوع آرایش بصورت حلقوي است
این آرایش از نوع دو ردیفه بسیار کم هزینه تر می باشد ولی داراي کارایی مشابه با آن است.براي درختان کهن سال که ریشه هاي گسترده دارند کاربرد دارد.
آبیاری قطره ای
مزایا و معایب کاربرد سیستم آبیاري قطره اي:
مزایاي سیستم آبیاري قطره اي:
1 -کاربرد روش آبیاري قطره اي کارایی مصرف آب را افزایش می دهد.
2 -به دلیل جزئی بودن سطح مرطوب شده خاك، مقدار تبخیر آب بسیار کم است.
3 -در این روش از جاري شده آب در سطح زمین جلوگیري می شود، بنابراین مصرف آب توسط علف هاي هرز را می توان کنترل نمود.
4 -با توجه به مشخص بودن نیاز روزانه گیاه به آب و تعیین مقدار دقیق آبیاري روزانه و محدود بودن عمق آبیاري، از نفوذ آب با اعماق پائین تر از منطقه توسعه ریشه جلوگیري می شود.
5 -در این روش تلفات ناشی از خیس شدن برگ هاي گیاه وجود ندارد.
6 -در این روش مقدار نیروي انسانی نسبت به سایر روش ها کاهش می یابد.
7 -امکان خودکار نمودن سیستم و کنترل از راه دور براي تمام قسمت هاي آن وجود دارد.
8 -در صورت بروز آفات و بیماري هاي گیاهی امکان سمپاشی بوسیله این روش وجود دارد.
9 -در این روش رطوبت خاك در حد مطلوب نگه داشته می شود.
10 – در آبیاري قطره اي کود را همراه آب می توان به گیاه رساند.
11 – آبیاري قطره اي علاوه بر آنکه مانع عملیات برداشت نمی شود، حتی عملیات داشت را در زمان برداشت ممکن می سازد.
12 – در مورد محصولاتی که با فاصله کشت می شوند نظیر باغات میوه، سیستم آبیاري قطره اي در مقایسه با سایر سیستم هاي ثابت و زیر زمینی می تواند با هزینه کمتري اجرا شود.
13 – هزینه تعمیر و نگهداري کمتري نسبت به سایر هزینه ها دارد.
14 – سرعت باد و پستی و بلندي زمین نمی تواند موجب عدم یکنواختی پخش آب در سیستم آبیاري قطره اي شود.
آبیاری قطره ای
معایب سیستم آبیاري قطره اي:
1 -محصولاتی که به صورت متراکم کشت می شوند، نمی توان با این روش آبیاري کرد.
2 -آبیاري محصولاتی مانند سبزیجات که نیاز به انتقال لوله هاي لاترال بطور فصلی دارند با این روش ها گرانتر تمام می شود.
3 -احتمال رسوب مواد شیمیایی و بسته شدن روزنه هاي قطره چکان در آبیاري قطره اي وجود دارد.
4 -بیشتر قطره چکانها ي قطره اي داراي فشار سرویس پائینی هستند ( 3 تا 20 پی اس آي ) و اگر مزرعه داراي شیب تندي باشد، دبی قطره چکان در خلال آبیاري تا حدود 50 درصد پیش بینی شده تغییر کرده و بعد از بستن آب، قطره چکانهاي پائین تر همچنان به تخلیه آب ادامه می دهند و برخی گیاهان بیشتر و گیاهان دیگر کمتر آب دریافت می کنند.
5- در خلال آبیاري قطره اي ، نمکها در زیر سطح خاك و پیرامون حجم خیس شده خاك با قطره چکان نیز تجمع می یابد و نمک هایی که در سطح خاك تجمع یافته اند خطر بالقوه اي براي گیاه فراهم می سازد زیرا باران هاي سبک املاح را به ناحیه ریشه گیاه منتقل می سازد.
بنابراین ، وقتی بعد از دوره تجمع نمک باران می آید ، آبیاري بایستی طبق برنامه ادامه یابد تا به اندازه 5 سانتی متر باران وارد خاك شود و نمکها را از ناحیه ریشه گیاه خارج سازد.
6 – اگر حوادث کنترل نشده اي موجب قطع آبیاري گردد ، به گیاه سریعاً صدمه وارد می شود ، زیرا توان ریشه ها براي گرفتن آب و مواد غذائی به حجم نسبتاً کوچک خاك خیس شده محدود می گردد.
7- جوندگان لوله هاي فرعی پلی اتیلن را می جوند براي رفع این مشکل و کنترل جوندگان ، بایستی از لوله هاي فرعی از جنس پی وي سی استفاده کرد.
8- با شکستن خط لوله انتقال آب اصلی یا درست کار نکردن سیستم تصفیه ، مقداري مواد زاید وارد آب می شود . با بروز این گونه حوادث ، تعداد زیادي از قطره چگانها دچار گرفتگی می شوند که بایستی تعمیر یا تعویض گردند .
آبیاری قطره ای
بررسی سیستم جایگزین:
سیستم آبیاري قطره اي به عنوان محصول نهایی در خدمات کشاورزي کاربرد دارند که از نظر کالاي جایگزین می توان به سیستم آبیاري تحت فشار بارانی و سیستم هاي سنتی اشاره کرد.
اما با توجه به نوع کاربردي و نحوه بهره برداري از سیستم آبیاري قطره اي، این سیستم به عنوان کار آمدترین سیستم مطرح می باشد.
همچنین از نظر جانشین کردن لوله هاي آزبست به جاي لوله هاي پلی اتیلن ، با توجه به مشکلات اتصال گسیلنده ها رسوب گیري، اصتحکاك آب با جداره لوله، استفاده از لوله هاي پلی اتیلن مناسب تر می باشد.
اهمیت استراتژیک:
سیستم آبیاري قطره اي از اجزاء مختلفی ماننده لوله هاي آبده پلی اتیلن، قطره چکان، فیلتر و … تشکیل شده است اهمیت استفاده از این سیستم براي آبیاري زمین هاي زیر کشت آبی جهت جلوگیري از اتلاف آب و استفاده بهینه از آن بر کسی پوشیده نیست
با توجه به اینکه فرآیند تولید قطعات این سیستم آسان بوده و نیز در دسترس بودن مواد اولیه آن، به این نتیجه می رسیم که سیستم آبیاري قطره اي از اهمیت استراتژیک زیادي برخوردار می باشد.
بنابراین می توان گفت که کشورهاي (HDPE،LDPE) البته با توجه به اینکه ماده اولیه لوله و اتصالات آن پلی اتیلن
تولید کننده پلی اتیلن خود تولید کننده لوله و اتصالات آن نیز می باشند.
آبیاری قطره ای
نتیجه گیري:
از روشهاي جدید آبیاري که به سرعت در کشورهاي مختلف رو به گسترش است، روش آبیاري قطره اي است که در ایران نیز با توجه به شرایط جغرافیایی و اقلیمی خاص خود، همواره کمبود آب در اقصا نقاط کشور وجود داشته لذا با استفاده از آبیاري تحت فشار جهت آبرسانی از مصرف بیش از اندازه و هدر رفتن آب در مسیر خط لوله جلوگیري میگردد و در انتخاب نوع آبیاري قطرهاي شرایط زمین و نوع محصول مورد کشت بسیار حایز اهمیت می باشد.
در انتخاب نوع آرایش قطره چکان ها نیز توسعه یافتگی ریشه گیاه با توجه به سن آن و فاصله تراکمی محصولات نیز باید مد نظر قرار گیرد و با عنایت به مزایاي گسترده آبیاري تحت فشار وجود معایبی براي این سیستم نمی تواند از گسترش آن جلوگیري نماید.
در پایان نیز این سیستم همانند تمامی سیستمهاي دیگر بایستی توجیه اقتصادي داشته باشد تا مورد بهره برداري قرار گیرد.